Thú thật dù là người viết lâu năm nhưng không ít lần mình rơi vào tình trạng viết theo cảm hứng, không chủ động được độ dài của một bài viết. Dù mình biết rằng, việc kiểm soát độ dài bài là điều khá quan trọng. Nó không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc bài viết mà còn cả trải nghiệm của người đọc.
Vậy nên có một khoảng thời gian mình đã tập thói quen xác định độ dài của một bài viết trước khi chính thức ngồi vào bàn bắt đầu. Nếu bạn cũng đang loay hoay trong việc kiểm soát độ dài bài viết theo đúng mục tiêu đề ra thì có thể tham khảo bài chia sẻ lần này cùng mình nhé.
Xác định độ dài của bài viết nhằm mục đích gì?
Việc xác định độ dài của một bài viết trước khi cầm bút sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn cả phần cấu trúc lẫn mức độ triển khai. Từ đó sẽ mang đến cho người đọc một trải nghiệm đọc tốt hơn, thông điệp được truyền tải hiệu quả hơn.
Một khi đã ước lượng được nội dung sắp viết ra dài khoảng 500 chữ, 800 chữ, 1000 chữ hoặc hơn, chúng ta sẽ tự động cân nhắc được việc:
– Sẽ cần bao nhiêu ý chính trong bài
– Mỗi ý nên được triển khai như thế nào
– Mức độ sâu sắc của mỗi ý ra sao
– Có nên thêm/bớt ví dụ, câu chuyện vào bên trong
Ngược lại, nếu viết mà không chú ý giới hạn đến độ dài bài viết thì nội dung chúng ta triển khai ra có thể rơi vào 2 tình huống. Một là viết lan man dài dòng, mở rộng quá nhiều chi tiết phụ khiến bài dài ra nhưng lại không có giá trị thông tin ở bên trong. Hai là ý bị triển khai quá nhanh, chưa kịp cung cấp thông tin gì bên trong đã vội kết thúc khiến bài thiếu chiều sâu và khó thuyết phục.
Một ví dụ dễ hiểu như thế này, nếu bạn viết một bài hướng dẫn kỹ thuật viết nhưng chỉ dài khoảng 300 – 400 từ thì gần như nội dung chỉ đủ để nêu những khái niệm cơ bản. Đọc xong độc giả có thể sẽ rơi vào tình trạng mơ hồ vì vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để. Ngược lại nếu một bài viết dài 2000 – 3000 từ mà chỉ viết trơn tụt từ đầu đến cuối, không quan điểm, không phân tích, không góc nhìn,…thì nội dung trở nên chung chung, người đọc trở nên mất kiên nhẫn, hoặc cũng có thể đọc xong mà không nhớ gì cả.
Độ dài bài viết như thế nào là phù hợp?
Thường thì việc xác định độ dài của một bài viết bao nhiêu phụ thuộc vào người viết, thể loại viết và mục tiêu viết. Xét ở góc độ viết content marketing, mình thường hay có thói quen triển khai độ dài tương xứng với từng dạng bài như sau:
Đối với bài viết khoảng 500 – 700 chữ: Mình sẽ áp dụng vào các dạng bài như chia sẻ mẹo, giải thích khái niệm ngắn, trả lời một thắc mắc cụ thể, đưa ra lời khuyên,… Ví dụ như Câu chủ đề là gì, 3 lỗi thường gặp khi viết đoạn văn, 5 lời khuyên cho người muốn mua khóa học viết,…Với dạng bài này mục tiêu chủ yếu là để giải thích, đi thẳng vào trọng tâm vấn đề nên mình nghĩ không cần phải viết quá dài.
Đối với bài viết khoảng 900 – 1200 chữ hoặc hơn: Đây là độ dài khá phổ biến cho những bài phân tích chuyên môn, blog hướng dẫn chi tiết. Với dung lượng như vậy, mình sẽ đi sâu vào giải thích rõ ý ban đầu, phân tích cặn kẽ một vấn đề, đôi khi còn đưa thêm ví dụ vào minh họa hoặc đặt thêm quan điểm góc nhìn vào đó. Những bài viết dạng này thường sẽ có nhiều hơn 2 mục nội dung chính. Mỗi mục sẽ triển khai tương đối đầy đủ ý tứ bên trong.
Đối với bài viết 1500 chữ: Thường thì những bài viết dài mình sẽ đi vào phân tích sâu hơn, rộng hơn để người đọc có cái nhìn từ tổng thể đến chi tiết. Một số dạng bài mình cho là phù hợp ở độ dài này là bài phân tích chuyên sâu, bài hướng dẫn toàn diện và bài pillar content. Nếu đọc những bài viết này trên blog nguyenphucthao.com của mình bạn sẽ thấy, một bài viết có khi không chỉ có 1 ví dụ mà còn có rất nhiều ví dụ, hoặc không chỉ một mà là đa góc nhìn và quan điểm được đưa ra. Một điểm dễ nhận thấy nữa là bên cạnh mục nội dung chính, bạn sẽ còn nhận ra nhiều tiêu đề con ở bên dưới nữa.
Làm sao để kiểm soát độ dài bài viết?
Đến đây, có lẽ bạn sẽ thắc mắc làm sao để kiểm soát được độ dài bài viết đúng không? Thực tế thì việc bài viết dài hay ngắn sẽ được xác định ngay từ khi bạn quyết định viết về chủ đề gì. Nó cũng phụ thuộc khá nhiều vào dạng bài mà bạn đang có ý định triển khai.
Tuy nhiên bạn có thể áp dụng cách làm sau nếu muốn kiểm soát được độ dài bài ngay từ khi lên outline. Ví dụ ở đây là một bài viết dài khoảng 1000 chữ. Đầu tiên, hãy chia cấu trúc bài viết thành 3 phần gồm mở bài, thân bài và kết bài. Phần mở bài nên dài khoảng 100- 150 từ, phần thân bài với 4 nội dung chính, tương ứng mỗi phần khoảng 180 – 200 từ, còn phần kết luận thì rơi vào khoảng 80 – 120 từ. Như vậy khi viết đến từng phần, bạn sẽ có được một giới hạn tương đối rõ ràng.
Trường hợp một nội dung bạn viết dài hơn 300 từ, đó là dấu hiệu cho thấy bạn đang giải thích quá chi tiết, dài dòng, đưa những ví dụ không cần thiết, lặp lại ý, lặp lại từ,…Ngược lại mỗi phần chỉ có 80 – 100 từ thì rất có thể bài viết vẫn chưa được triển khai sâu.
Trong quá trình viết, bạn có thể tự kiểm tra nhanh độ dài. Một số dấu hiệu dễ nhận thấy của một bài viết quá dài là nhiều đoạn nói lại cùng một ý, ví dụ lặp lại nhưng không mang thêm góc nhìn mới, hoặc câu văn kéo dài có quá nhiều mệnh đề phụ. Lúc này bạn nên cắt bớt đi phần giải thích trùng lặp và chỉ giữ lại những thành phần thực sự cần thiết.
Đối với những bài viết quá ngắn, biểu hiện dễ nhận thấy là ý vừa nêu lên đã kết thúc ngay mà không có ý triển khai tiếp theo, không có ví dụ hay phân tích cụ thể. Vậy thì phải làm thế nào? Đơn giản thôi, bạn chỉ cần thêm những ví dụ, phân tích, góc nhìn,…để nội dung trở nên rõ ràng hơn, dài hơn là được.
Có một điều mình muốn nói ở đây là, độ dài ngắn không phải là mục tiêu cuối cùng của một người viết. Mà điều quan trọng ở đây chính là nội dung được viết ra. Thực tế có những bài viết chỉ dài khoảng vài trăm chữ nhưng nội dung rất hữu ích, còn có những bài dài lên đến vài nghìn từ nhưng khi đọc xong vẫn thấy mơ hồ không biết ý của người viết đang nói ở đây là gì.
Vậy nên trong quá trình viết, bạn nên thường xuyên quay đầu nhìn lại xem nội dung này đã thực sự rõ ràng chưa, người đọc có hiểu ý chính mình đang nói ở đây là gì, hay có phần nào đang lặp lại không cần thiết hay không. Khi tự trả lời được những câu hỏi này, bạn sẽ trở nên tỉnh táo hơn và tự biết cách điều chỉnh nội dung bài viết sao cho phù hợp.
Với những chia sẻ trên đây về kiểm soát độ dài bài viết, mong là bạn có thể hiểu hơn về tầm quan trọng của điều này cũng như có thêm kỹ năng cho việc điều chỉnh độ dài nội dung viết ra.
Đây là bài viết cuối cùng thuộc phần kỹ thuật viết trong series bài viết Nâng cao kỹ thuật viết – Mỗi ngày viết tốt hơn. Ở bài viết sau, mình sẽ bắt đầu chia sẻ phần Biên tập – một công đoạn rất quan trọng sau mỗi bài viết ra, bất kể đó là nội dung gì. Bạn có thể tìm đọc chi tiết tại mục Better Writing blog nguyenphucthao.com nhé. Cảm ơn bạn đã đọc đến đây và mong bạn luôn ủng hộ blog của mình./
Xem thêm:
- Cách sử dụng các ví dụ, câu chuyện, hình ảnh hóa trong bài viết
- Cách dùng câu đơn, câu ghép để tạo nhịp điệu cho bài viết
- Tạo liên kết mạch lạc giữa các đoạn và câu bằng từ chuyển tiếp
- Viết đoạn văn rõ ý với câu chủ đề và câu phát triển mạch lạc
- Từ ý lớn đến ý nhỏ: Cách triển khai nội dung mạch lạc, dẫn dắt logic
- Lên dàn ý Mở – Thân – Kết để đảm bảo không bị lạc hướng
