Không ít học viên mới khi tìm đến mình học viết nghĩ rằng làm content marketing (tiếp thị nội dung) đơn giản là chỉ…viết bài. Nghĩa là chỉ cần viết nhiều, đăng đều, làm thật chăm chỉ thì sẽ bán được hàng. Nhưng mình tin chắc rằng, nếu bạn nghĩ làm content marketing chỉ là làm những điều đó thì sau vài tháng cái bạn nhận được chỉ là sự mệt mỏi, còn business thì vẫn dậm chân tại chỗ.
Chưa kể khi nhìn vào vài lượt like lẻ tẻ càng khiến tâm trạng bạn chán nản và thậm chí muốn bỏ cuộc giữa chừng. Thực ra, làm content marketing chưa bao giờ là câu chuyện của những câu chữ đơn lẻ. Nó là cả một hệ thống.
Vì sao nhiều người viết mãi mà vẫn không ra được kết quả?
Trước khi nói về quy trình, mình muốn bạn hình dung một tình huống nhé.. Ví dụ ở đây là một shop nhỏ muốn làm content marketing. Hôm nay họ đăng bài bán hàng, ngày mai đăng ảnh về sản phẩm, mốt chia sẻ về truyền cảm hứng, đến cuối tuần thì viết một bài dài…cho có.
Nhìn vào thì thấy mỗi bài riêng lẻ đều ổn nhưng khi đặt cạnh nhau thì nó giống như một căn nhà nhưng phòng khách thì nằm sau bếp, cửa chính mở ra nhà vệ sinh, lối đi quanh co không biết nên bước vào đâu trước. Điều này khiến khách bước tới cửa rồi nhưng thấy không còn thích thú và quay đầu.
Làm content marketing mà thiếu quy trình thì cũng giống như tình huống trên vậy. Dù bạn có xuất hiện, có hoạt động nhưng lại không trong cùng một dòng chảy thì khách hàng cũng khó lòng biết bạn là ai, bạn đang chia sẻ điều gì, mang lại giá trị gì cho người đọc. Vậy nên có thể nói nhiệm vụ của một quy trình content marketing đó chính là biến từng mảnh nội dung rời rạc thành một dòng chảy liền mạch.
Đến đây, có lẽ bạn đã phần nào mường tượng ra được một người làm content marketing là sẽ làm gì rồi đúng không?
Xem thêm:
- Content Marketing là gì, hiểu đúng để làm đúng!
- Vì sao một Writer cần hiểu rõ ngành hàng khi làm content?
- 5 nguyên tắc viết content marketing cơ bản content writer cần biết
Quy trình 7 bước cơ bản khi làm Content Marketing
Nếu nói cho một người mới bắt đầu làm content marketing về quy trình các bước, mình sẽ tóm gọn trong 7 bước cơ bản gồm::
- Nghiên cứu tổng quan thị trường
- Đánh giá thương hiệu
- Hiểu đúng người đọc
- Phân tích đối thủ
- Xây dựng chiến lược nội dung
- Sản xuất & phân phối
- Đo lường & tối ưu
Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng khi bắt tay vào làm không phải chuyện dễ dàng. Từng bước từng bước đều chiếm rất nhiều thời gian, công sức và nó cũng là thứ quyết định đến 80% hiệu quả công việc.
Rồi, bây giờ chúng ta sẽ cùng tìm hiểu từng phần nhé.
Bước 1: Nghiên cứu tổng quan thị trường ngành
Nghiên cứu tổng quan thị trường có thể giúp người viết tiếp thị nội dung đánh giá được thị phần, tốc độ tăng trưởng qua từng năm, danh sách những thương hiệu đang phát triển tốt cũng như xu hướng ngành nổi bật ở thời điểm hiện tại và dự đoán trong tương lai. Từ đó có thể đưa đến kết luận việc ngành bạn đang đang thực hiện có tiềm lực phát triển tại Việt Nam hay không, ngành có đang trong thời kỳ bão hòa, xác suất thành công cho một thương hiệu mới phát triển chiếm bao nhiêu %.
Bên cạnh nghiên cứu tổng quan ngành, việc nghiên cứu sản phẩm cũng giúp bạn xác định được xu hướng sử dụng sản phẩm của người dùng trong những năm gần đây, đánh giá được sản phẩm của mình có thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng hay không. Nhờ đó người viết có thể thấy được xu hướng sử dụng sản phẩm trong ngành có những thay đổi gì, tích cực/tiêu cực ra sao, sản phẩm trong ngành được yêu thích vì lý do nào, lợi thế nào để một sản phẩm mới có thể thành công trên thị trường, những điều lưu ý khi truyền thông,…
Ví dụ bạn đang muốn viết cho dịch vụ thiết kế nội thất cao cấp thì lúc này:
- Thị trường đang cạnh tranh quá mạnh về giá, nếu nói về “rẻ” thì sẽ đi sai hướng.
- Khách hàng đang quan tâm đến vật liệu bền vững, đây mới là điểm chính cần khai thác.
Tùy thuộc vào lĩnh vực bạn đang hoạt động là gì mà có thể thực hiện việc nghiên cứu. Một số nguồn research trên thị trường bạn có thể tham khảo là Google Trend, phân tích keyword, báo cáo ngành,..Bạn có thể ưu tiên nguồn báo cáo tiếng Anh đến từ các trang thông tin uy tín.
Bước 2: Đánh giá thương hiệu
Đánh giá thương hiệu của chính bạn để hiểu được mình đang đứng ở đâu trên thị trường ngành và sản phẩm trong ngành.. Vì content marketing không chỉ dừng lại ở việc thu hút khách hàng, nó còn định vị cả thương hiệu.
Nếu bạn không rõ vị thế của mình, nội dung có thể sẽ rơi vào tình trạng mâu thuẫn lẫn nhau. Hôm nay có thể ở phân khúc cao cấp, ngày mai có thể là giá rẻ, nhưng mốt lại là phù hợp với mọi nhà. Đọc xong, khách hàng sẽ không biết, không nhớ bạn là ai.
Để đánh giá thương hiệu, bạn có thể thực hiện phương pháp SWOT. Đây là phương pháp có thể giúp bạn đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để thấy được cái nhìn tổng quan. Nghe thì có vẻ lý thuyết, nhưng thực ra cực kỳ thực tế.
Ví dụ, một studio nhỏ có thể:
- Mạnh: thiết kế cá nhân hóa, chăm sóc kỹ
- Yếu: không thi công số lượng lớn
- Cơ hội: khách hàng thích dịch vụ boutique
- Thách thức: cạnh tranh với công ty lớn
Nhưng chính điều này sẽ giúp chúng ta xác định được việc triển khai chiến lược content marketing như thế nào cho phù hợp. Với 4 điểm USP như trên, bạn có thể định hướng viết content marketing với thông điệp lõi tập trung vào sự chất lượng, cá nhân và đồng hành chứ không phải là quy mô 50 công trình/tháng.
Bước 3: Hiểu đúng người đọc
Hiểu đúng người đọc là xuất phát điểm đầu tiên trong quy trình làm content marketing. Nó trả lời cho câu hỏi bạn đang viết cho ai trước khi nghĩ đến viết về cái gì và viết như thế nào. Thế nhưng trên thực tế bước này lại bị nhiều người làm qua loa nhất. Không ít người viết mở máy tính lên rồi tự hỏi hôm nay sẽ viết về chủ đề gì, trong khi đó câu hỏi cần phải trả lời đúng ở đây là mình viết bài này cho ai.
Đặc biệt là ở những bạn viết mới hay có một suy nghĩ là viết được càng nhiều người đọc thì càng tốt. Nên họ sẽ chọn cách viết an toàn nhất, chung chung nhất. Và kết quả là nội dung lại không hợp với ai cả. Vì sở dĩ một bài viết dành cho “mọi người” thường khá nhạt, nó không chạm đúng nỗi đau và mong muốn của ai cả. Người đọc nghe thì đúng nhưng chẳng thấy liên quan gì đến mình.
Việc bỏ qua bước hiểu đúng người đọc sẽ dẫn đến trường hợp người viết dễ:
- Chọn sai chủ đề: Tức là bạn viết điều mình thích mà không phải điều khách hàng cần. Ví dụ: Bạn say mê chia sẻ “lịch sử phong cách Bauhaus”, trong khi khách hàng chỉ đang tìm “chi phí làm bếp bao nhiêu tiền”. Kiến thức thì đúng nhưng nó hoàn toàn sai thời điểm.
- Chọn sai ngôn ngữ: Dùng những từ ngữ quá chuyên môn đối với người mới, hoặc quá đơn giản với những người đã có kinh nghiệm. Điều này làm cho người mới thì không hiểu, nhưng người cũ thì lại thấy hời hợt, không có gì đáng học hỏi.
- Chọn sai mục tiêu: Nghĩa là bạn đang kỳ vọng bán sản phẩm dịch vụ của mình trong khi người đọc chỉ mới ở giai đoạn tìm hiểu thông tin. Giống như vừa gặp đã muốn chốt hợp đồng. Quá sớm.
Để tránh mơ hồ trong việc chọn đúng chủ đề, xác định chính xác ngôn ngữ và đưa ra đúng mục tiêu, người viết tiếp thị nội dung cần làm một việc đó chính biến người đọc thành những dữ liệu cụ thể là:
- Chia nhóm khách hàng một cách rõ ràng
- Vẽ ra chân dung của họ (tuổi, nghề nghiệp, nỗi đau, mong muốn,…)
- Liệt kê ra những câu hỏi họ thường hay hỏi nhất
- Xác định họ đang ở giai đoạn nào (tìm hiểu, so sánh, sẵn sàng mua,…)
Tóm lại, ở bước 3 bạn cần hiểu rõ người đọc của mình là ai, mình đang nói chuyện với ai. Khi trả lời được câu hỏi này, bạn đã đi được hơn nửa chặng đường của content marketing rồi.
Bước 4: Phân tích đối thủ
Ông bà ta thường có câu “Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng”. Câu này có nghĩa là bất cứ việc gì cũng phải có sự xem xét, phân tích đối thủ của mình. Họ mạnh ở điểm nào, yếu ở đâu, để từ đó ta biết cách xây dựng chiến lược phù hợp để dành chiến thắng.
Cũng giống như việc hiểu đúng người đọc, phân tích đối thủ cũng là bước nhiều người dễ dàng bỏ quay vì nghĩ cứ tập trung làm tốt phần việc của mình là được. Nhưng nếu bạn không làm điều này sẽ dễ rơi vào các trường hợp như viết cùng chủ đề, lặp lại thông điệp của họ, định vị sai vị thế hoặc tệ hơn còn nghĩ mình mới mẻ trong khi thị trường đã nói về điều đó đã từ 2 năm trước.
Vậy nên ở bước này, chúng ta cần xem:
- Đối thủ họ đang viết về chủ đề gì?
- Phong cách viết, góc nhìn nào họ đang triển khai?
- Họ đang làm rất tốt ở điều gì?
- Điểm nào họ chưa làm tốt?
- Khách hàng quan tâm đến điều gì mà họ chưa trả lời?
Ví dụ: Cùng nói về xu hướng thiết kế năm 2026, nhưng cả 5 đơn vị thiết kế thi công đều nói chung chung là “xu hướng thiết kế nhà phố 2026” nếu bạn cũng viết như vậy thì rất dễ bị chìm. Lúc này bạn có thể viết về “Chi phí thực tế để theo kịp xu hướng thiết kế nhà phố 2026 là bao nhiêu?“. Khi chúng ta đánh thẳng vào chi phí – một vấn đề được người xây dựng nhà quan tâm tâm thì họ ở lại trên bài viết của bạn là điều tất yếu.
Bước 5: Xây dựng chiến lược nội dung
Hiểu khách hàng rồi, biết đối thủ rồi, thì bây giờ chúng ta bắt đầu đi vào xây dựng chiến lược nội dung. Đây là bước nhất định không thể thiếu trong quy trình làm content marketing dù ở bất kỳ lĩnh vực nào. Vì nếu không có nó, rất có thể chúng ta sẽ viết theo cảm hứng và không theo một deadline nào cả, càng không có bài nào hỗ trợ bài nào trong cùng một dòng chảy tiếp thị nội dung.
Những nội dung cần có trong chiến lược là:
- Mục tiêu trong từng giai đoạn (nhận diện thương hiệu, mở rộng khách hàng tiềm năng, chốt đơn, tương tác,…)
- Thông điệp cốt lõi truyền tải
- Cột trụ nội dung thường có Content Direction, Content Pillar, Content Angle.
- Kênh truyền thông đăng tải Owned Media (kênh sở hữu: website, fanpage, tiktok, youtube…), Paid Media (kênh trả phí: quảng cáo Facebook/Google), và Earned Media (kênh lan tỏa: chia sẻ tự nhiên, báo chí).
- Một số thông tin khác (thời gian thực hiện, người thực hiện, KPI, note,…)
Ví dụ, nếu bạn đang thực hiện chiến dịch thu hút khách hàng thiết kế nhà phố thì có thể:
- Mục tiêu trong giai đoạn 1: Tăng nhận diện thương hiệu
- Xác định thông điệp cốt lõi: Tối ưu hóa không gian và tiện nghi
- Xây dựng Content Direction trong giai đoạn đầu là giáo dục và xây dựng niềm tin với nhóm khách hàng đang chuẩn bị xây nhà phố. Thiết lập 3 cột trụ nội dung chính của Content Pillar là Kiến thức (cách bố trí, vật liệu, chi phí), kinh nghiệm thực tế (case công trình), niềm tin (câu chuyện đội ngũ, quy trình làm việc). Còn Content Angle với đa dạng góc khai thác nội dung như cảnh báo sai lầm, so sánh, giải thích, phân tích, kể chuyện,…
- Xác định kênh truyền thông đăng tải: Website, Fanpage, Tiktok, YouTube, Quảng cáo Facebook, PR báo chí,…
- Cùng một số thông tin khác trong bảng kế hoạch như thời gian đăng tải trong ngày, người thực hiện nhiệm vụ, KPI ngày/tuần/tháng, lưu ý,...
Mỗi tuần, bạn sẽ căn cứ vào bảng kế hoạch nội dung này để triển khai. Cứ như vậy bạn sẽ thực hiện lần lượt từ tuần này đến tuần khác, từ tháng này qua tháng kia, từ chiến dịch A đến chiến dịch B rồi chiến dịch C. Content Marketing lúc này đã đi theo một hệ thống mà bạn có thể thuê nhân sự hoặc tự mình làm đều được.
Xem thêm:
- Diễn đạt dễ hiểu: Yêu cầu đầu tiên của người làm nghề content
- Cách thiết kế bố cục một bài viết content marketing lôi cuốn
Bước 6: Sản xuất, tối ưu hóa nội dung
Đây là giai đoạn mà nhiều người cảm thấy quen thuộc nhất, viết. Và cũng là giai đoạn được nhiều người “nhảy cóc” đến làm nhất mà không thực hiện các bước ở trên. Nhưng nhớ một điều ở đây là không phải viết một cách ngẫu hứng mà phải viết sao cho rõ ràng về mặt diễn đạt, mạch lạc về mặt bố cục, chạm đúng ở insight, phù hợp về mặt định dạng và tối ưu hóa được SEO.
Về kỹ thuật viết content marketing trên đa kênh, bạn có thể tham khảo tại các khóa học viết của mình nhé. Tại đây, bạn sẽ được học bài bản kiến thức từ tư duy đến kỹ năng, kinh nghiệm về việc triển khai content trên 3 kênh là content website, content PR và content facebook – vốn là các kênh chủ lực của các Doanh nghiệp lớn nhỏ khác nhau.
Sắp đến, trong năm 2026 mình sẽ chính thức mở lớp cộng đồng cho 3 khóa này theo hình thức học online zoom gồm các các buổi mentoring và training. Với mức học phí cực kỳ hạt dẻ, mình tin chắc bạn sẽ mang về được rất nhiều kiến thức bổ ích để tìm kiếm việc làm hoặc tự vận hành business của mình mà không cần phải tốn nhiều chi phí thuê nhân sự.
Bật mí là mỗi tháng mình sẽ có một học bổng tặng cho 1 bạn duy nhất trong lớp. Bạn nhớ theo dõi Cộng đồng Học viết Content website, PR và Social Media, facebook cá nhân Thảo Nguyễn, blog nguyenphucthao.com để săn học bổng này nhé.
Bước 7: Đo lường và cải thiện
Sau khi hoàn thành các bước trên, công đoạn tiếp theo của người làm Content Marketing là thực hiện đo lường và cải thiện nội dung. Việc đo lường sẽ giúp chúng ta thấy được đâu là bài viết hiệu quả, điểm nào làm tốt điểm nào chưa, cần cải thiện điều gì ở bài tiếp theo,…Vì thực tế, trong bất kỳ nội dung và chiến dịch nào, chúng ta đều phải đi qua giai đoạn thử nghiệm nhiều loại nội dung, nhiều hình thức truyền tải khác nhau. Cho đến khi áp dụng đủ nhiều, thử nghiệm đủ nhiều chúng ta mới thấy được đâu là “long mạch” của mình. Từ đó mới có thể xác định được nên giữ lại nội dung nào, nên bỏ nội dung nào, nội dung nào cần cải thiện và cải thiện ra sao.
Những chỉ số bạn cần theo dõi là:
- Lượt đọc, like, share, lưu,…
- Thời gian ở lại trang, tỷ lệ click,…
- Tỷ lệ chuyển đổi, số inbox, đăng ký,…
Ví dụ: Bạn đang viết 2 bài về “xu hướng thiết kế phòng khách” có 5000 lượt đọc, nhưng không ai liên hệ cả. Với bài về “báo giá thiết kế căn hộ 70m2 chi tiết” có 1000 lượt đọc nhưng đến 20 khách inbox hỏi. Thì lúc này rõ ràng bài thứ 2 có giá trị hơn cho việc kinh doanh. Dựa vào đó bạn có thể biết mình nên tập trung nhiều hơn vào dạng nội dung nào trong giai đoạn tiếp theo.
Như vậy, về cơ bản làm content marketing sẽ gồm những bước cơ bản như trên. Lưu ý có thể tùy ngành hàng, tùy quy mô Doanh nghiệp cũng như các sản phẩm dịch vụ khác nhau mà việc xây dựng kế hoạch content marketing sẽ có sự điều chỉnh linh hoạt. Ngay chính bản thân mình khi thực hiện các dự án cá nhân cũng như business khác nhau của Doanh nghiệp cũng luôn có sự điều chỉnh liên tục trong từng giai đoạn.
Content marketing chưa bao giờ là cuộc đua xem ai viết nhiều hơn, đăng đều hơn hay chăm chỉ hơn. Nó là hành trình của những người chịu dừng lại để suy nghĩ trước khi viết, chịu khó xây dựng hệ thống trước khi mong chờ kết quả.
Khi bạn có một quy trình rõ ràng, từng bài viết không còn là một nỗ lực đơn lẻ mà trở thành một phần của dòng chảy dài hạn. Bạn biết vì sao mình viết bài này, bài đó đang phục vụ mục tiêu gì, và vì sao tuần này nên nói điều này thay vì điều khác. Lúc đó, content thực sự có vai trò trong việc nuôi dưỡng thương hiệu và hỗ trợ kinh doanh chứ không đơn thuần chỉ là việc xuất hiện như để “có mặt”.
Nếu bạn đang ở giai đoạn mới bắt đầu, có thể 7 bước này nghe hơi nhiều, hơi nặng. Nhưng thực tế không ai có thể làm hoàn hảo từ đầu. Ngay cả chính mình cũng thế. Chỉ cần làm đúng hướng, mỗi lần nghiêm túc hơn với một bước, hệ thống content của bạn sẽ vững vàng thêm một chút. Và chính sự vững vàng đó sẽ giúp bạn đi đường dài mà không kiệt sức.
